Samantekt um líffræðilegan fjölbreytileika
Samantekt úr málþingi
1. Hvernig fræðum við íbúa og fyrirtæki um mikilvægi fjölbreytileikans?
Gestir voru sammála um að fræðsla væri lykilatriði. Hún þarf að vera skýr, endurtekin og sýnileg:
- Kynningar og fræðsla í skólum og leikskólum, svo börn alist upp með skilning á mikilvægi náttúrunnar.
- Samfélagsmiðlar og stutt myndbönd geta verið öflug leið til að ná til fjölbreytts hóps, jafnvel með léttu og aðgengilegu efni á borð við TikTok.
- Sýna árangur með myndum og dæmum – þegar fólk sér hvernig blómstrandi svæði líta út, eða hvernig fuglar og skordýr snúa aftur, verður það hvatning í sjálfu sér.
- Endurtekin skilaboð frá gestum: upplýsa, upplýsa og upplýsa.
Einnig kom fram að mikilvægt væri að hafa íbúana með í ákvörðunum, t.d. með íbúaþingum þar sem fólk fengi að velja hvaða svæði yrðu látin blómstra eða hvar ætti að minnka slátt.
2. Hvaða lausnir getum við tekið okkur til fyrirmyndar?
Fjöldi hugmynda kom fram bæði að heiman og að utan:
- Minnka slátt á tilteknum svæðum og leyfa náttúrulegum blómsvæðum að dafna. Ekki þarf að slá allt, heldur velja meðvitað hvar grasið má vaxa.
- Skipuleggja opin svæði í umhirðustigum – sum svæði slegin, önnur látin í friði. Þetta skapar fjölbreytni.
- Nota íslenskar fræblöndur sem innihalda staðbundnar tegundir og hafa reynst vel.
– Fræblanda mögulega í þróun hjá Fóðurblöndunni? - Byrja smátt – til dæmis við skóla, leikskóla eða jöðrum íbúabyggðar. Það er bæði sýnilegt og hvetjandi.
- Erlendar fyrirmyndir sýna hvernig borgir geta skapað „frjógarða“ til að styðja við býflugur, og hvernig endurheimt votlendis hefur fljótt bætt fjölbreytileika.
Hugmyndin um að gera fjölbreytileika að hluta af lífsstíl eða jafnvel „trend“ kom einnig fram – þannig að þetta verði ekki bara verkefni heldur hluti af daglegu lífi íbúa.
3. Er hægt að sækja um styrki?
Já – gestir bentu á ýmsa möguleika:
- Innlendir sjóðir og stofnanir, t.d. Landgræðslan og sjóðir sveitarfélaga.
- Verkefni tengd kolefnisjöfnun geta líka stutt við aðgerðir sem auka fjölbreytileika.
- Alþjóðleg tækifæri: Ísland er aðili að alþjóðasamningi um líffræðilegan fjölbreytileika (CBD). Það getur opnað fyrir samstarf og styrki, ef sveitarfélög fylgja eftir skuldbindingum og nýta þau tækifæri sem þar felast.
Lykilatriði úr umræðunum
- Byrja smátt, sýna árangur og leyfa verkefnunum að vaxa.
- Fræðsla þarf að vera stöðug, einföld og aðgengileg.
- Íbúar vilja hafa áhrif – og þegar þeir sjá breytingar, eykst áhuginn.
- Lausnir þurfa ekki alltaf að kosta mikið – að slá minna eða velja réttu fræblönduna getur haft stór áhrif.
- Gott ef sveitarfélögin standa sterk saman, bæði innbyrðis og í alþjóðlegu samhengi.